"Simula:"
"May mga pangarap na binabayaran sa dayuhang salapi... pero walang nagsasabi sa’yo na ang totoong presyo ay ang tahimik na pag-iyak sa ilalim ng lamig na minus twenty-five degrees."
***
Ako si Aiden Dela Vega, dalawampu't dalawang taong gulang, at lumaki sa Bataan. Tuwing darating ang tag-ulan sa aming lalawigan, may isang masakit pero totoong biro sa aming tahanan: mas marami pa ang nakahanay na timba sa aming sala kaysa sa mga taong nakatira rito. Ang mga tulo mula sa aming bubong ay parang walang katapusang simponya ng kahirapan.
Upang kahit papano ay maitawid ang aming pangangailangan, nagsusumikap si Nanay Rosa bilang isang Domestic Helper sa Hong Kong, habang si Tatay Noel naman ay nakikipagsapalaran bilang construction worker dito sa Pilipinas. Ang pangarap kong maiahon sila sa hirap ang tanging sandata ko araw-araw.
Alas-diyes ng umaga, habang nagkakape ako para sa almusal, biglang nabasag ang katahimikan ng kusina sa mahinang panginginig ng aking telepono. Isang mensahe mula kay Kiko Torres, ang matalik kong kaibigan, ang lumabas sa screen.
"Bro, kumusta? Gusto mo bang magtrabaho sa ibang bansa? Nag-hire sila rito sa Canada ngayon."
Mabilis na bumilis ang tibok ng puso ko. Ito na kaya ang pagkakataon? Mabilis na gumalaw ang mga daliri ko sa keyboard.
"Sige bro, pero kailangan ko munang kausapin sina Nanay at Tatay. Tingnan ko kung papayagan nila ako."
Pagkasend ng text, hindi na ako nag-aksaya ng panahon. Agad kong tinawagan ang numero ni Nanay sa Hong Kong para humingi ng kaniyang basbas.
"Nak, napatawag ka?" bati ng pamilyar, pagod man ngunit mapagmahal na boses ni Nanay sa kabilang linya.
"May gusto lang po akong ipaalam, Nay. Pakisabi na rin po kay Tatay," panimula ko habang kinakabahan.
"Sige lang, ano 'yun, nak?"
"Nagtext po si Kiko kanina. Tinatanong niya kung gusto ko raw mag-abroad... sa Canada."
Natahimik nang ilang sandali sa kabilang linya. Naramdaman ko ang bigat ng iniisip ni Nanay bago siya wakas ay huminga nang malalim at sumagot. "Gusto mo ba talaga? Kung 'yan ang pangarap mo, sige lang, nak. Suportado ka namin ng Tatay mo. Mag-iingat ka lang doon at huwag mong kakalimutang tumawag sa amin, ha? Mahal ka namin, nak."
"Mahal ko rin po kayo, Nay," tugon ko habang pinipigilan ang bara sa aking lalamunan. "Pagsusumikapan ko po sa Canada para matupad ang mga pangarap ko. Balang araw, magkakasama rin tayong tatlo roon. Mag-iingat po kayo riyan ni Tatay."
Dala ang basbas ng aking mga magulang, tila nagkaroon ng pakpak ang aking mga paa. Mabilis kong inayos ang aking mga papel para sa Canada. Nang makumpleto ko ang lahat ng kailangang dokumento, agad kong pinasabihan si Kiko para makapaghanda sa aking pagdating.
Dumating ang araw ng aking pag-alis. Bandang alas-dos ng hapon, nasa paliparan na ako ng Maynila. Bitbit ang aking mga bagahe at labis-labis na pag-asa, humarap ako sa mahabang pila para sa aking boarding pass. Paalam, Pilipinas.
[EDMONTON AIRPORT]
Sa sandaling humakbang ako palabas ng paliparan ng Edmonton, isang pader ng yelo ang tila sumalubong sa akin. Ang temperatura ay nasa -25°C—isang uri ng lamig na hindi pa kailanman naranasan ng balat ko sa Bataan.
"Bro, welcome sa Canada!" Isang masayang boses ang pumutol sa aking pagkatulala. Si Kiko 'yun, nakabalot sa kapal ng jacket at naglalakad palapit sa akin habang malawak ang ngiti.
"S-salamat, bro," tugon ko, kitang-kita ang usok ng aking hininga habang nanginginig ang buo kong katawan.
"Walang anuman, bro! Okay ka lang ba? Hindi ka naman ba mamamatay sa lamig? Gitna ng taglamig at niyebe ngayon dito, alam mo naman. Gusto mo munang magkape? May Tim Hortons dito. Tara?"
"Sige, bro. Para mabawasan man lang 'tong panginginig ko. Grabe, napakalamig talaga rito! Akala ko makakakita lang ako ng kaunting niyebe, pero matindi pala ang taglamig dito."
Matapos ako sunduin ni Kiko sa airport, diretso kami sa bahay na tinitirhan niya.
"Bro, may kuwarto rito sa basement. Pwede mong ilagay ang mga gamit mo rito muna at magpahinga. Goodnight!" sabi ni Kiko habang itinuturo ang pinto ng aking magiging kuwarto.
"Salamat, bro. Goodnight."
Pumasok ako sa kuwarto at mabilis na nag-iwan ng mensahe para kina Nanay at Tatay para ipaalam na ligtas akong nakarating sa lupang pangako.
Madaling-Araw sa Kusina
Madilim ang buong bahay, at ang tanging mahinang liwanag mula sa bukas na pinto ng refrigerator ang nagbibigay-buhay sa kusina. Nakaupo ako sa isang kahoy na upuan, nakabalot ang makapal na kumot sa aking mga balikat habang nakatitig sa isang umuusok na tasa ng mainit na kape. Mahina akong umubo, desperadong naghahanap ng init sa gitna ng madaling-araw.
Bumukas ang pinto sa tabi ko at lumabas si Kiko na nakapajama, kinukuskos ang kaniyang mga mata at halatang antok na antok pa.
"Bro? Aiden? Bakit gising ka pa?" tanong niya sa basag na boses habang nakatingin sa akin. "Alas-tres na ng madaling-araw, man. May jet lag ka pa ba?"
Ngumiti ako nang mapait at bahagyang umiwas ng tingin sa kaniya. "Hindi na, bro. Hindi lang talaga ako makatulog. Kanina ko pa iniisip."
Lumakad si Kiko papunta sa lababo, kumuha ng baso, at nagbuhos ng tubig para inumin. "Iniisip ang alin? Tungkol sa trabaho bukas? 'Wag kang mag-alala, tulad ng sinabi ko sa'yo, makakahanap ka rin ng trabaho kung saan tayo pumunta. Magtiwala ka lang sa proseso, bro."
"Hindi lang 'yun, bro..." Natawa ako nang tuyo. "Kanina, bago ako matulog, tinawagan ko si Tatay sa Pilipinas. Sinabi niyang umuulan na naman daw doon at lumabas na naman ang mga nakahanay na timba sa sala namin dahil sa mga tulo. Naalala ko tuloy si Nanay sa Hong Kong na nagtatrabaho nang mag-isa. Tapos eto ako, nakaupo sa isang tahimik, maayos, at mainit na bahay dito sa Canada, pero... napakabigat pa rin."
Tumigil si Kiko sa pag-inom. Dahan-dahan niyang ibinaba ang baso sa mesa at lumapit sa akin. Tinapik niya nang mahina ang aking balikat—isang kilos ng pag-unawa na tanging kapwa OFW lang ang tunay na makakaintindi.
"Normal 'yan, bro. Lahat tayo pinagdaanan 'yan. Nang bago ako rito, umiyak din ako nang patago sa banyo dahil sa matinding pangingulila. Akala ng mga tao sa atin madali lang kapag nasa abroad—na dahil dolyar ang kita, wala nang problema. Hindi nila alam na ang presyo ng pangarap ay ang araw-araw na pakikipaglaban sa lungkot."
Tumingin ako sa kaniya, at sa unang pagkakataon mula nang lumapag ako sa Edmonton, bahagyang lumambot ang ekspresyon sa aking mukha. "Salamat, bro. Kung wala ka para alalayan ako sa mga unang araw ko rito, ewan ko na lang kung paano ko makakayanan ang minus twenty-five degrees na lamig sa lugar na 'to."
Tumawa nang mahina si Kiko at hinigpitan ang tapik sa balikat ko. "Walang anuman, bro! Ano pa bang gagawin nating mga Pilipino sa abroad kundi ang magtulungan? O paano, ubusin mo na 'yang kape mo. Kailangan nating bumangon nang maaga para sa orientation mo sa coffee shop mamaya."
Tumango ako at uminom ulit ng kape. "Oo, bro. Sisiguraduhin kong hindi kita bibiguin. Para kay Nanay at Tatay... at para sa mga timba sa Pilipinas. Balang araw, mawawala rin ang mga tulo na 'yun."
"Ayan! 'Yan ang gusto kong marinig!" nakangiting sabi ni Kiko. "Sige na, babalik na ako sa pagtulog. Matulog ka na rin pagkatapos mo diyan, ha?"
"Sige, bro. Salamat uli."
Naglakad si Kiko pabalik sa kaniyang kuwarto. Naiwan akong mag-isa sa kusina, nakatitig sa labas ng bintana habang dahan-dahang binabalot ng makapal na niyebe ang kapaligiran. Kasabay ng pagkaubos ng aking kape ay ang dahan-dahang pagkawala ng takot sa aking mga mata.
Sa unang linggo ko sa Edmonton, hindi ko mapigilang humanga araw-araw. Napakaganda ng mga tanawin, malinis ang paligid, at napakaayos ng sistema ng trapiko. Doon ko tunay na narealize kung gaano kalaki ang pagkakaiba ng buhay sa Pilipinas kumpara sa mundong ito.
Matapos ang isang linggong pagpapahinga at pag-aadjust sa klima, nagdesisyon na akong magsimulang mag-apply ng trabaho, kahit ibig sabihin nito ay magsimula muna ako sa mga fast-food chain tulad ng McDonald's o mga lokal na coffee shop para lang makapagsimula.
Isang gabi, umuwi kaming pagod na pagod ni Kiko matapos ang buong araw na paglalakad para mag-pasa ng mga aplikasyon. Habang nakaupo kami sa sahig ng sala at sabay na kumakain ng mainit na instant noodles, nag-usap kami muli.
"Bro, napansin mo ba?" panimula ni Kiko habang humihigop ng sabaw.
"Ang alin, bro?"
"Ang ganda at kaayusan ng Canada kumpara sa atin sa Pilipinas."
"Oo, bro. Napakatahimik dito, at walang masyadong tsismis o kapitbahay na nakikialam sa labas," sagot ko nang may tawa.
Subalit, muling bumalik ang seryosong tono sa aking boses nang maalala ko ang aking layunin. "Saka bro, pwede bang makihingi ng pabor?"
"Sige lang, ano 'yun?"
"Pwede mo ba akong gabayan at tulungang maghanap pa ng mas permanenteng trabaho rito? 'Yung pangmatagalan."
"Walang problema, bro! Ako ang bahala sa'yo habang nagsisimula ka pa lang. O siya, ubusin mo na 'yan at matulog na tayo. Goodnight!"
"Goodnight, bro. Maraming salamat."
Bago ko tuluyang ipikit ang aking mga mata sa ilalim ng makapal na kumot, muli kong tinawagan ang mga numero nina Nanay Rosa at Tatay Noel sa Pilipinas. Gusto kong marinig nila ang boses ko, at gusto kong ipatagpo ang loob nila na maayos ako at ligtas na natutulog dito sa kabilang dako ng mundo.
***
*(Author's Note / Chapter 2 Teaser)*
*Paano sisimulan ni Aiden ang kaniyang unang araw ng trabaho sa coffee shop, at anong mga pagsubok ang naghihintay sa kaniya sa bagong mundong ito?*








