Kabanata 1: Ang Paglaki

Sa muling pagbuhos ng tubig mula sa rusted na poso sa dulo ng eskinita, naramdaman ko ang malamig na patak na dumaloy mula sa aking leeg pababa sa aking dibdib. Nakatitig ako sa maliit at basag na salamin na nakasabit sa dingding na yero ng tindahan ni Aling Bebang, habang pilit na iniiwasan ang tingin ng mga kapitbahay na naglalakad sa aming makipot na kalsada. Bawat guhit ng aking mukha—ang matangos na ilong, mahahabang pilikmata, at maputlang balat na tila hindi tinatablan ng alikabok ng Sitio Pag-asa—ay parang alien sa gitna ng magaspang na kapaligiran. Hinawakan ko ang aking manipis na pulso habang inayos ang bagsak ng aking ma-tsokolateng buhok upang matakpan ang aking mga mata. Sa bawat taon na lumilipas, unti-unting pumapalit ang panginginig ng aking kalamnan sa dating kapayakan ng aking pagkabata, lalo na tuwing nararamdaman ko ang mabibigat na yabag ng mga lalaking nagpalaki sa akin.
“Mael, dalhin mo nga itong timba sa talyer bago ka pumunta kay Papa Jun mo,” sigaw ng isang kapitbahay habang abala sa pag-aayos ng kaniyang sampayan.
“Opo, papunta na po,” mahina kong tugon habang mabilis na iniyuko ang aking ulo upang hindi na magtagal ang kaniyang titig.
Nanginginig ang aking malambot na mga kamay habang binubuhat ang mabigat na plastic na timba, ramdam ang bawat bakat ng malamig na hawakan sa aking porselana-tulad na balat. Bawat hakbang ko sa madulas na putikan ng eskinita ay nakakakuha ng tahimik na atensyon mula sa mga tambay sa kanto na mabilis namang umiiwas kapag dumadaan ang sinoman sa aking tatlong ama-amahan. Sa kabila ng aking pagiging mahiyain at matatakutin, may lihim na init na gumagapang sa aking dibdib sa tuwing naiisip ko ang kakaibang paraan ng pagprotekta nila sa akin. Ang malalapad na balikat ni Papa Jun, ang ugat-ugat na braso ni Tatay Mario, at ang amoy ng grasa at pawis ni Tito Rico ay patuloy na nag-iiwan ng malalim na marka sa aking kamalayan. Alam kong hindi na lang simpleng pasasalamat ang nararamdaman ko kapag nakikita ko silang nakatitig sa akin mula sa malayo.
“Akin na ’yan, baka mapatid ka pa sa tsinelas mo,” biglang boses ni Tatay Mario mula sa aking likuran habang mabilis niyang inagaw ang timba sa aking kamay.
“S-salamat po, Tatay,” pabulong kong sagot habang pumupula ang aking mga pisngi sa biglaang pagdikit ng kaniyang mainit at magaspang na balat sa aking braso.
Inangat niya ang kaniyang mukha na basa ng pawis mula sa pagkakarpintero, at ang kaniyang madilim na mga mata ay dahan-dahang bumaba mula sa aking mukha patungo sa aking manipis na sando. Ang kaniyang malaking palad ay saglit na pumatong sa aking balikat, isang hawak na sobrang bigat at tagal kumpara sa karaniwang tapik ng isang magulang. Naramdaman ko ang amoy ng usok ng sigarilyo at pinagpawisang kahoy na bumabalot sa kaniya, dahilan upang mapaatras ako nang isang hakbang habang pilit na itinutulak ang aking curtain bangs sa likod ng tainga. Sa kabila ng takot sa kaniyang laki at tigas, may kakaibang kuryente na lumabas sa aking likod na nagpapatayo ng balahibo sa aking leeg. Tumingin siya sa akin nang walang kukurap-kurap bago ibinaba ang timba sa gilid ng kaniyang gawaan.
“Pumasok ka na sa loob at magpalit ka ng damit, mainit ang araw at masyadong manipis ’yang suot mo,” madiin niyang utos habang hindi kumakalas ang kaniyang tingin sa aking baywang.
“Opo, pupuntahan ko rin po kasi si Papa Jun sa kapilya,” mabilis kong dagdag habang nakatitig sa kaniyang malalaking sapatos.
Naglakad ako pabalik sa masikip na daanan patungo sa bahay ni Papa Jun, kung saan ang amoy ng luma at tuyong kahoy ay nakakahalo sa amoy ng ginagawang kalsada. Bawat haligi ng Sitio Pag-asa ay tila nakatitig din sa akin, na parang bawat kapitbahay ay nakakaalam sa lihim na pagnanasa na dahan-dahang lumalaki sa pagitan ko at ng mga lalaking nagpakain sa akin. Sa tuwing nakikita ko ang aking sariling repleksyon sa mga bintana, nakikita ko ang isang binatang walang laban, maliit at patpatin sa gitna ng mga higanteng pumapalibot sa kaniya. Ngunit sa ilalim ng aking pagiging mahiyain, may nag-iinit na pagnanais na subukan kung hanggang saan aabot ang kani-kanilang mga tingin. Ang takot at sabik ay magkasabay na sumasayaw sa aking dibdib sa bawat pagkakataong nadidikit ang kani-kanilang mga katawan sa akin.
“Mael, halika rito sa lilim,” tawag naman ni Tito Rico mula sa kaniyang talyer habang nagpupunas ng maitim na grasa sa kaniyang dibdib.
“May ipinagagawa po si Tatay Mario, Tito,” humihingal kong pakiusap habang humihinto sa tapat ng kaniyang nakatirik na motor.
Lumapit siya sa akin nang walang pantaas na damit, ipinapakita ang matitigas na muscle sa kaniyang tiyan at dibdib na nagniningning sa pawis under the sun. Inabot niya ang aking baba gamit ang dalawang daliri na may mantsa ng langis, inangat ang aking mukha upang direktang matitigan ang aking mga mata. Ang kaniyang kulot na buhok na nakatali sa bandana ay bahagyang bumabagsak sa kaniyang noo habang ang kaniyang mainit na hininga ay dumadampi sa aking labi. Naramdaman ko ang pamumula ng aking buong mukha at ang mabilis na pagtibok ng aking puso sa kaniyang napakalapit na distansya. Sa ginawa niyang iyon, lalong naging malinaw na ang tingin nila sa akin ay hindi na sa batang pinapakain ng komunidad.
“Ang ganda mo talagang bata ka, lalong lumalabas kapag namumula ka sa init,” nakangiti niyang bulong habang inililipat ang daliri sa aking leeg.
" T-tito... nakatingin po ang mga tao,” pautal-utal kong suway habang pilit na humahakbang pabalik.
“Hayaan mo silang tumingin, wala namang pwedeng humawak sa ’yo rito kundi kami lang,” mabilis niyang ganti habang dahan-dahang ibinababa ang kaniyang kamay sa aking balikat.
Binitawan niya rin ako nang makitang lumalabas si Papa Jun mula sa opisina ng barangay sa kabilang kanto. Ang matipuno at may kalakihang katawan ni Papa Jun ay nagpapadilim sa hapon habang mabilis siyang naglalakad patungo sa aming kinaroroonan. Ang kaniyang salt-and-pepper na buhok ay maayos na nakasuklay pabalik, ngunit ang kaniyang mga mata ay pabalik-balik sa akin at kay Tito Rico. Sa tatlo, si Papa Jun ang may pinakamalaking autoridad, ang taong nagbabayad ng aking tuition at nagbibigay ng aking pagkain sa pang-araw-araw. Sa kaniyang paglapit, tila naglaho ang ingay ng buong Sitio Pag-asa, at ang natira lamang ay ang kaniyang mabigat na presencia na tulad ng isang pader na humaharang sa aking paligid.
“Rico, marami ka pang aayusin doon sa traysikel, pabayaan mo muna si Mael,” malamig na pahayag ni Papa Jun habang itinutulak ako nang bahagya sa kaniyang likuran.
“Nag-uusap lang kami ng bata, Jun, huwag kang masyadong mainit,” seryosong sagot ni Tito Rico habang itinataas ang kaniyang mga kamay.
“Akin ang bakasyon ng bata ngayong linggo, alam niyo ’yan ni Mario,” giit ni Papa Jun habang hinawakan nang mahigpit ang aking pulso upang hilahin ako palayo.
Ang kaniyang malaki at mainit na palad ay halos bumalot sa buong ibabang bahagi ng aking braso, ramdam ko ang kaniyang matigas na balat sa aking porselanang balat. Habang naglalakad kami patungo sa kaniyang bahay, napatingin ako sa kaniyang malapad na likod at sa kaniyang malalaking balikat na tila kayang gumuho ng kahit anong humarang. Ang kaniyang hawak sa akin ay puno ng pagmamay-ari na nagpapakaba at nagpapakilig sa aking buong katawan. Bawat hatak niya sa akin sa gitna ng makipot na eskinita ay paalala kung kanino ako nakatali sa mga oras na ito. Hindi ako makaimik habang sumusunod sa kaniyang malalaking hakbang, nakatitig lamang sa kaniyang maayos na gupit habang humihigpit ang kaniyang kapit sa akin.
“Papa Jun, masakit po ang hawak niyo,” mahina kong daing habang sumusulyap sa kaniyang mukha.
“Pasensya ka na, Mael, ayaw ko lang na kung sino-sino ang humahawak sa ’yo sa kalsada,” sagot niya nang hindi tumitingin sa akin ngunit pinaluwag bahagya ang kaniyang kamay.
Inakay niya ako paitaas sa hagdanan ng kaniyang bahay, kung saan ang amoy ng lumang muebles at binalot na kasangkapan ay nagbibigay ng kakaibang katahimikan. Walang tao sa loob dahil nasa probinsya ang kaniyang pamilya, kaya’t ang bawat yabag ng aming mga paa sa sahig na kahoy ay gumagawa ng malakas na echo. Inilapag ko ang aking maliit na bag sa gilid ng mesa habang si Papa Jun ay dahan-dahang isinarado ang pintong kahoy at inilock ito mula sa loob. Ang dilim na dulot ng nakasarang bintana ay mabilis na lumamon sa silid, na tanging ang patak ng araw mula sa mga siwang ng yero ang nagbibigay ng kaunting liwanag. Humarap siya sa akin, ang kaniyang malapad na dibdib ay tumataas at bumababa sa bawat malalim niyang paghinga.
“Magpahinga ka na muna doon sa silid, ihahanda ko lang ang hapunan natin,” wika niya habang ang kaniyang tingin ay nakatutok pa rin sa aking mamulang labi.
“S-salamat po, Papa Jun, tutulong na lang po ako mamaya,” sagot ko habang mabilis na tumatakbo ang aking tingin sa sementadong sahig.
“Ako na ang bahala sa ’yo, Mael, tulad ng lagi kong ginagawa mula noong maliit ka pa,” pabulong niyang sabi habang humahakbang nang lalong malapit sa akin.
Ibinaba ko ang aking ulo habang ibinabagsak ang aking curtain bangs upang matakpan ang aking mukha sa kaniyang sunod-sunod na titig. Ang mainit na hangin sa loob ng bahay ay tila napapuno ng hindi masabing pagnanasa at paghahangad na nagmumula sa kaniya at sumasagot sa akin. Naramdaman ko ang muling pagdikit ng kaniyang katawan sa aking bahagyang balikat habang dumadaan siya patungo sa kusina, isang tahimik na paalala ng kaniyang kalakhan kumpara sa aking maliit na anyo. Napakapit ako sa gilid ng mesa, sinusubukang pakalmahin ang mabilis na tibok ng aking puso habang nakikinig sa kaniyang mga kilos. Alam kong ang pagiging “Anak ng Bayan” ay may kapalit na hindi ko na maiiwasan pa.
Umayos ako ng tayo at dahan-dahang naglakad patungo sa maliit na kuwarto sa dulo ng palapag, kung saan nakalatag ang simpleng banig at dalawang unan. Umupo ako sa gilid at pinagmasdan ang aking sariling mga binti na manipis at makinis, malayo sa matitigas at mababalahibong binti ng mga lalaking nakapalibot sa akin. Ang bawat ingay mula sa labas ng Sitio Pag-asa—ang videoke, ang tahol ng aso, at ang sigaw ng mga bata—ay tila nagiging napakalayo habang nakatitig ako sa nakasara kong pinto. Lihim kong hinawakan ang aking dibdib kung saan mararamdaman ang walang patid na kaba at atraksyon. Haharapin ko ang gabing ito na kasama ang pinakamalaking ama sa aking buhay, nang may bukas na kamalayan sa kung ano ang kaniyang tunay na kagustuhan.










