Polska wstaje z kolan!

"Aleksander Prętnicki w swoim utworze „Bolesław Chrobry: Dzieje Chwalebne (i Nieco Zmyślone)” serwuje czytelnikowi błyskotliwą, bezlitośnie ironiczną satyrę historyczno-polityczną, która żongluje realiami średniowiecza i retoryką współczesnych debat publicznych. Autor wykorzystuje konwencję pastiszu kronikarskiego, by z chirurgiczną precyzją obnażyć absurdy współczesnego nacjonalizmu, propagandy, fanatyzmu religijnego oraz kultu „wstawania z kolan”. Styl i język Styl Prętnickiego to mieszanka podniosłości i farsy. Dialogi są przerysowane, celowo patetyczne, a jednocześnie przełamywane groteskowymi i absurdalnymi komentarzami. Język przypomina parodię średniowiecznego patosu zmieszanego z frazeologią znaną z politycznych wieców, medialnych nagłówków i internetowych trolli. Dzięki temu tekst działa na dwóch poziomach: jako zabawna, alternatywna „historia Polski” oraz jako ostrzeżenie przed mitomanią, megalomanią i społeczną manipulacją. Postacie Bolesław Chrobry – główny bohater – jest karykaturą władcy-mesjasza, święcie przekonanego o swojej misji dziejowej i wsparciu Boga. To postać tragikomiczna: bezrefleksyjna, autorytarna i pełna frazesów o „polskości”. Biskup Radzisław – religijny PR-owiec – to równie groteskowy przykład klerykalnego cynizmu, a Dobromir – jedyny głos rozsądku – coraz bardziej marginalizowany, odzwierciedla los tych, którzy próbują mówić prawdę w świecie zdominowanym przez kłamstwo i propagandę. Przesłanie Powieść jest brutalną satyrą na realia współczesnej Polski (choć autor robi to przez pryzmat średniowiecza). Władza, która fałszuje rzeczywistość, zakłamuje historię, tworzy wrogów z zewnętrznych sąsiadów i wymazuje fakty – to nie tylko historia Bolesława Chrobrego z tej powieści, ale też echo współczesnych wydarzeń i narracji. Prętnicki nie tylko parodiuje, ale punktuje: czym grozi uprawianie polityki mitów i propagandy w miejsce dialogu i rozsądku? Mocne strony błyskotliwa satyra i cięty dowcip, zręczne odwołania do współczesności ubrane w kostium historyczny, dobrze skonstruowane archetypy postaci, odwaga w krytyce, bez autocenzury. Słabsze strony momentami powtarzalność gagów (zwłaszcza w drugiej połowie), nieco przeładowanie symboliką i odniesieniami, które mogą znużyć mniej obeznanego czytelnika, mało subtelne zakończenia poszczególnych epizodów – uderzające pointy bywają zbyt oczywiste. Podsumowanie „Bolesław Chrobry: Dzieje Chwalebne (i Nieco Zmyślone)” to wybitny przykład literatury politycznej w formie satyryczno-historycznego pamfletu. Aleksander Prętnicki wykorzystuje fikcję historyczną, by powiedzieć coś bardzo aktualnego o Polsce współczesnej – i robi to bez litości, ale z inteligencją i humorem. Dla czytelnika ceniącego przenikliwą ironię i społeczne ostrze – lektura obowiązkowa. Ocena końcowa: 9/10 – błyskotliwa, śmieszna i przerażająco prawdziwa. "