Το αίμα της Αστορια

Ο αέρας στην αποθήκη του μουσείου μύριζε παλιό χαρτί, συντηρητικό ξύλου και την αλμύρα που έμπαζε η χαλασμένη τσιμούχα του παραθύρου.

Η Βαλέρια άφησε το νυστέρι στον πάγκο και έτριψε τα μάτια της με την εξωτερική πλευρά του καρπού της, προσέχοντας να μην αγγίξει το δέρμα της με τα λερωμένα γάντια. Το ρολόι στον τοίχο έδειχνε οκτώ παρά τέταρτο. Η βάρδιά της είχε τελειώσει εδώ και σαράντα λεπτά, αλλά το χάλκινο ανάγλυφο που καθάριζε απαιτούσε υπομονή. Αν πίεζε λίγο παραπάνω το εργαλείο, η οξείδωση θα έπαιρνε μαζί της και τη λεπτομέρεια στο πρόσωπο της μορφής.

«Δεν φεύγει το μέταλλο, Βαλέρια. Εδώ θα είναι και αύριο», ακούστηκε η βραχνή φωνή του κυρ-Κώστα από την πόρτα.

«Το ξέρω», είπε χωρίς να σηκώσει το κεφάλι. «Απλώς θέλω να τελειώσω τη δεξιά πλευρά.»

«Είναι τα γενέθλια της Μάγιας απόψε, έτσι δεν είναι;» Ο ηλικιωμένος έφορος ακούμπησε στο κάσο της πόρτας. «Αν αργήσεις πάλι, ο Δανιήλ θα φάει όλη την τούρτα μόνος του.»

Ένα μικρό, κουρασμένο χαμόγελο ξέφυγε από τα χείλη της. «Ο Δανιήλ θα βρει αφορμή να τσακωθεί έτσι κι αλλιώς. Αλλά έχετε δίκιο. Μαζεύω.»

Έβγαλε τα γάντια, τα πέταξε στον κάδο και κοίταξε την αντανάκλασή της στο σκοτεινό τζάμι του παραθύρου. Ήταν μόλις είκοσι οκτώ, αλλά οι μαύροι κύκλοι κάτω από τα μάτια της έκαναν το βλέμμα της να φαίνεται μεγαλύτερο. Από τότε που εξαφανίστηκε η μητέρα τους —δέκα χρόνια τώρα, χωρίς ένα σημείωμα, χωρίς ένα ίχνος— η Βαλέρια είχε μάθει να ζει σε μια διαρκή επιφυλακή. Ήταν εκείνη που πλήρωνε τους λογαριασμούς, εκείνη που μαγείρευε, εκείνη που μάζευε τον Δανιήλ όταν έμπλεκε σε καβγάδες στην εφηβεία του.

Το τηλέφωνό της δονήθηκε πάνω στον πάγκο.

«Πού είσαι; Η μικρή έχει αγχωθεί ότι το ξέχασες», έγραφε το μήνυμα του Δανιήλ.

«Έρχομαι. Έχεις πάρει τα κεριά;» απάντησε.

«Πήρα. Και μην αρχίσεις τη μουρμούρα για την ώρα. Η υπηρεσία στη ναυτοφυλακή τελείωσε πριν μισή ώρα. Δεν έξυνα τα νύχια μου.»

Η Βαλέρια έκλεισε την οθόνη, πήρε την τσάντα της και χαιρετησε τον κυρ-Κώστα.

Η Αστόρια το φθινόπωρο ήταν μια πόλη φτιαγμένη από γκρι πέτρα και σκοτεινά νερά. Ο αέρας που ανέβαινε από το λιμάνι κουβαλούσε την ομίχλη μέχρι τα στενά σοκάκια, κάνοντας τα φανάρια του δρόμου να φωτίζουν σαν θολές, κίτρινες κηλίδες.

Ο Δανιήλ στεκόταν έξω από το παλιό διώροφο σπίτι τους, στηριγμένος στην πόρτα του συνεπιβάτη του αγροτικού του. Φορούσε ακόμη τη στολή της ναυτοφυλακής, με τα μανίκια σηκωμένα μέχρι τους αγκώνες, αποκαλύπτοντας μια φρέσκια γρατζουνιά στον πήχη. Καπνίζοντας ένα τσιγάρο, κοιτούσε τη θάλασσα στο βάθος του δρόμου.

«Πάλι μπλέχτηκες;» είπε η Βαλέρια καθώς πλησίαζε, υποδεικνύοντας το χέρι του.

Ο Δανιήλ πέταξε το τσιγάρο κάτω και το πάτησε με την αρβύλα του. «Ένας τύπος νόμιζε ότι το σκάφος του μπορούσε να αγνοήσει την προειδοποίηση για τα κύματα στον εξωτερικό μόλο. Όταν πήγαμε να τον τραβήξουμε, πανικοβλήθηκε και έπιασε το σχοινί λάθος. Τίποτα σοβαρό.»

«Δεν σου ζήτησε κανείς να κάνεις τον ήρωα κάθε μέρα, Δανιήλ.»

«Κάποιος πρέπει να κάνει τη δουλειά, Βαλέρια. Εσύ καθαρίζεις σκόνες, εγώ τραβάω βάρκες.» Της έκλεισε το μάτι, αλλά το χαμόγελό του δεν έφτασε στα μάτια του. Ήταν η ίδια κάλυψη που χρησιμοποιούσε πάντα. Πίσω από την υπεροψία και το ρίσκο, ο Δανιήλ έψαχνε απλώς να εξαντλήσει τον εαυτό του μέχρι να μην έχει ενέργεια να σκέφτεται.

«Η Μάγια είναι μέσα;» ρώτησε εκείνη, προσπερνώντας την πρόκληση.

«Στο θερμοκήπιο πίσω. Έχει κλειστεί εκεί από το μεσημέρι. Ξέρεις πώς κάνει όταν έχει γενέθλια.»

Η Μάγια δεν συμπαθούσε τα γενέθλιά της. Για την ακρίβεια, δεν συμπαθούσε τίποτα που συγκέντρωνε την προσοχή πάνω της. Στα είκοσι ένα της, παρέμενε ένας άνθρωπος που κινούνταν αθόρυβα μέσα στο σπίτι, προτιμώντας την συντροφιά των φυτών και των βιβλίων της από οποιονδήποτε άλλον.

Ανέβηκαν τα ξύλινα σκαλιά της βεράντας. Το σπίτι μύριζε παλαιότητα, μέλι και αποξηραμένο φασκόμηλο — τη μυρωδιά που άφηνε πάντα η Μάγια στο πέρασμά της.

«Μάγια;» φώναξε ο Δανιήλ, αφήνοντας τα κλειδιά του στον πάγκο της κουζίνας. «Ήρθε η μεγάλη αδερφή. Μπορείς να βγεις από την κρυψώνα σου.»

Η πίσω πόρτα που οδηγούσε στην αυλή άνοιξε και η Μάγια μπήκε μέσα, σκουπίζοντας τα χέρια της σε μια λερωμένη ποδιά. Τα μαλλιά της ήταν πιασμένα σε έναν ατημέλητο κότσο και τα μάτια της φανέρωναν την κούραση μιας ολόκληρης μέρας.

«Δεν ήμουν σε κρυψώνα», είπε με χαμηλή φωνή, κοιτάζοντας τη Βαλέρια. «Απλώς μεταφύτευα τις αλόες πριν πιάσει η υγρασία της νύχτας.»

«Χρόνια πολλά, μικρή», είπε η Βαλέρια και την αγκάλιασε σφιχτά. Η Μάγια έμεινε ακίνητη για ένα δευτερόλεπτο πριν ανταποδώσει την αγκαλιά.

«Είκοσι ένα», είπε ο Δανιήλ, αφήνοντας ένα κουτί από το ζαχαροπλαστείο στο τραπέζι. «Τώρα μπορείς να πίνεις νόμιμα, αν και στο στοίχημα πάω πως θα προτιμήσεις πάλι εκείνο το τσάι με τα βότανα.»

«Είναι χαμομήλι με λεβάντα, Δανιήλ. Κάνει καλό στα νεύρα. Ίσως έπρεπε να πιεις κι εσύ.»

Ο Δανιήλ γέλασε, αλλά η Βαλέρια παρατήρησε κάτι περίεργο. Το πάτωμα κάτω από τα πόδια της Μάγιας —τα παλιά, τριμμένα ξύλινα δοκάρια— φαινόταν να τρίζει με έναν διαφορετικό τρόπο. Ένας ελαφρύς, σχεδόν ανεπαίσθητος κραδασμός πέρασε από το δωμάτιο, σαν να χτύπησε μακριά μια βαριά πόρτα.

«Το νιώσατε αυτό;» ρώτησε η Βαλέρια.

«Τι;» ο Δανιήλ κοίταξε το ταβάνι. «Ο αέρας έξω δυναμώνει. Θα έχουμε καταιγίδα το βράδυ.»

«Όχι», είπε η Μάγια, χαμηλώνοντας το βλέμμα της στα χέρια της. «Δεν ήταν ο αέρας. Έρχεται από κάτω.»

«Από το υπόγειο;» ο Δανιήλ έσκυψε το κεφάλι, ακούγοντας. «Δεν έχει τίποτα εκεί πέρα εκτός από τα παλιά κουτιά της μαμάς και τα σασμάν που παράτησα πέρσι.»

«Κάτι έπεσε», επέμεινε η Μάγια. Η φωνή της είχε μια παράξενη βαρύτητα, μια σιγουριά που δεν ταίριαζε με τη συνήθως συσταλμένη συμπεριφορά της. «Το νιώθω στα πόδια μου.»

Η Βαλέρια κοίταξε τον Δανιήλ. Η ατμόσφαιρα στην κουζίνα άλλαξε απότομα. Η οικειότητα της γιορτής εξαφανίστηκε, δίνοντας τη θέση της σε μια παλιά, γνώριμη ένταση. Το υπόγειο ήταν το μόνο μέρος στο σπίτι που κανείς τους δεν επισκεπτόταν πρόθυμα. Ήταν ο χώρος όπου φυλάσσονταν τα πράγματα της μητέρας τους — τα ρούχα που δεν είχαν τη δύναμη να χαρίσουν, τα σημειωματάριά της, οι κλειδωμένες κασέλες.

«Πάμε να ρίξουμε μια ματιά», είπε ο Δανιήλ, φτάνοντας το χέρι του πίσω από τον πάγκο για να πιάσει τον μεγάλο φακό. «Πάλι κανένα ποντίκι θα είναι.»

«Τα ποντίκια δεν κάνουν το πάτωμα να δονείται, Δανιήλ», ψιθύρισε η Βαλέρια, ακολουθώντας τον στον διάδρομο που οδηγούσε στην πόρτα του υπογείου.

Η καταπακτή ήταν κλειστή, ασφαλισμένη με τον παλιό σύρτη. Ο Δανιήλ τον τράβηξε. Ο μεταλλικός ήχος αντήχησε στον άδειο διάδρομο, οξύς και ξένος. Καθώς έσπρωξε την πόρτα προς τα κάτω, ένας αέρας παγωμένος, που δεν μύριζε μούχλα αλλά αλάτι και καμένο ξύλο, ανέβηκε από το σκότος.

Ο Δανιήλ άναψε τον φακό. Η κίτρινη δέσμη του φωτός έκοψε το σκοτάδι στα δύο, αποκαλύπτοντας τα απότομα, φαγωμένα ξύλινα σκαλοπάτια.

«Προσέξτε πού πατάτε», είπε σιγανά. «Το τρίτο σκαλί από το τέλος είναι έτοιμο να σπάσει εδώ και δέκα χρόνια.»

Η Βαλέρια κατέβηκε πρώτη μετά από εκείνον, με τη Μάγια να ακολουθεί πίσω της, σχεδόν κολλημένη στην πλάτη της. Η μυρωδιά της αλμύρας και του καμένου ξύλου γινόταν όλο και πιο έντονη. Δεν ήταν η συνηθισμένη κλεισούρα που περιμένεις από ένα υπόγειο. Ήταν σαν να είχε ανοίξει μια τρύπα στον τοίχο που έβγαζε απευθείας στη θάλασσα.

Στον πυθμένα του υπογείου, η σκόνη στεκόταν πυκνή στον αέρα. Παντού γύρω τους στοιβάζονταν ημιτελή έπιπλα, παλιές ηλεκτρικές συσκευές και οι χαρτόκουτες της μητέρας τους.

«Δεν βλέπω τίποτα», είπε ο Δανιήλ, γυρίζοντας τον φακό στις γωνίες. «Μήπως ήταν κανένας αρουραίος που έριξε καμία κούτα;»

«Όχι», ψιθύρισε η Μάγια.

Στάθηκε στο κέντρο του δωματίου, ξυπόλητη ακόμα πάνω στο τσιμέντο. Τα δάχτυλα των ποδιών της ήταν μαζεμένα, σαν να προσπαθούσαν να γραπωθούν από το πάτωμα. Έδειξε προς το βάθος, εκεί που ο τοίχος από τούβλα ακουμπούσε στα θεμέλια του σπιτιού.

«Εκεί πίσω. Ο τοίχος… αναπνέει.»

«Μάγια, τι λες;» η Βαλέρια έκανε ένα βήμα προς το μέρος της και της έπιασε το χέρι. Ήταν παγωμένο.

Ο Δανιήλ πλησίασε τον τοίχο. Σήκωσε τον φακό. Ανάμεσα στα παλιά τούβλα, εκεί που ο σοβάς είχε σκάσει από την υγρασία, υπήρχε μια κατακόρυφη σχισμή. Από μέσα δεν έβγαινε απλώς αέρας. Έβγαινε ένα αχνό, γαλαζωπό φως που μπλεκόταν με τη σκόνη σαν καπνός.

«Αυτό δεν υπήρχε εδώ», είπε ο Δανιήλ. Η φωνή του έχασε την ειρωνική της χροιά. «Έχω βάλει τις κούτες σε αυτόν τον τοίχο εκατό φορές. Ήταν μασίφ.»

«Τραβήξτε τις κούτες», πρότεινε η Βαλέρια.

Δούλεψαν στα γρήγορα, χωρίς να μιλάνε. Ο Δανιήλ μετακίνησε δύο βαριές κασέλες, ενώ η Βαλέρια τράβηξε μια στοίβα από παλιά περιοδικά. Πίσω από την κάλυψη αποκαλύφθηκε μια χαμηλή, πέτρινη αψίδα, χτισμένη μέσα στα θεμέλια. Δεν ήταν τούβλα· ήταν άγρια, μαύρη πέτρα, σαν αυτή που βρίσκεις στους γκρεμούς της ακτής. Και στο κέντρο της, μια βαριά ξύλινη πόρτα, μισάνοιχτη.

Ο Δανιήλ έσπρωξε το ξύλο με την αρβύλα του. Το τρίξιμο που ακούστηκε ήταν οξύ, σαν να μην είχε ανοίξει για αιώνες.

Το δωμάτιο πίσω από την πόρτα ήταν μικρό, τετράγωνο, λαξευμένο κατευθείαν στον βράχο κάτω από το σπίτι. Στο κέντρο υπήρχε ένα χαμηλό, λιθόκτιστο τραπέζι.

Πάνω στο τραπέζι αναπαύονταν δύο πράγματα.

Το πρώτο ήταν ένα δερματόδετο βιβλίο, τόσο παλιό που το εξώφυλλό του είχε ξεφτίσει στις γωνίες, γεμάτο παράξενα χαράγματα που έμοιαζαν με ναυτικούς χάρτες και αστρονομικά σύμβολα. Το δεύτερο ήταν ένας κρύσταλλος —ένας μαύρος, ακανόνιστος λίθος στο μέγεθος γροθιάς— που παλλόταν ελαφρά με ένα θαμπό, εσωτερικό φως. Στη μέση του, μια βαθιά ρωγμή έλαμπε σαν αναμμένο κάρβουνο.

«Αυτό… αυτό είναι ο γραφικός χαρακτήρας της μαμάς;» ψιθύρισε η Βαλέρια, πλησιάζοντας το τραπέζι.

Στην πρώτη σελίδα του βιβλίου, ανοιχτή στη μέση, υπήρχαν σημειώσεις με το γνώριμο, γρήγορο γραφικό χαρακτήρα της μητέρας τους. Αλλά δίπλα από τις ελληνικές λέξεις υπήρχαν άλλα σύμβολα, γραμμένα με κόκκινο μελάνι που φαινόταν σχεδόν φρέσκο.

«Μην το αγγίζεις!» φώναξε η Μάγια, κάνοντας ένα βήμα πίσω.

«Μάγια, ηρέμησε—» άρχισε να λέει ο Δανιήλ, αλλά πριν προλάβει να ολοκληρώσει τη φράση του, ο αέρας στο δωμάτιο έγινε ασήκωτος.

Η λάμπα του φακού αναβόσβησε δύο φορές και έσβησε.

Το μοναδικό φως που έμεινε ήταν η κόκκινη λάμψη από τη ρωγμή του κρυστάλλου. Ένας βαρύς, μεταλλικός ήχος ακούστηκε από το επάνω πάτωμα — σαν να έπεσε κάτι τεράστιο στην κουζίνα. Τα ξύλα του ταβανιού έτριξαν, και μια λεπτή βροχή από σκόνη έπεσε πάνω στα κεφάλια τους.

«Κάποιος είναι στο σπίτι», ψιθύρισε ο Δανιήλ. Το χέρι του πήγε ενστικτωδώς στην πίσω τσέπη του παντελονιού του, ψάχνοντας τον σουγιά που κουβαλούσε στη βάρδια.

Βήματα. Αργά, βαριά βήματα ακούστηκαν να περπατούν στην κουζίνα, ακριβώς πάνω από τα κεφάλια τους. Κάθε πάτημα συνοδευόταν από έναν ήχο που έμοιαζε με σύρσιμο μεταλλικών νυχιών πάνω στο παρκέ.

«Πρέπει να βγούμε από εδώ», είπε η Βαλέρια. Η καρδιά της χτυπούσε τόσο δυνατά που την έκανε να ζαλίζεται.

Πριν προλάβουν να κάνουν βήμα προς την έξοδο, η βαριά ξύλινη πόρτα της αψίδας έκλεισε με πάταγο. Ο σύρτης απέξω έπεσε μόνος του.

Εγκλωβισμένοι στο απόλυτο σκοτάδι, άκουσαν τη φωνή. Δεν ερχόταν από την κουζίνα. Ερχόταν από την άλλη πλευρά της πέτρινης πόρτας, χαμηλή, βραχνή, σαν να μιλούσε κάποιος μέσα από νερό:

«Βάντερλις… Το αίμα έμεινε απλήρωτο.»

Ο κρύσταλλος πάνω στο τραπέζι έβγαλε έναν οξύ, κρυσταλλικό ήχο και η ρωγμή του άνοιξε διάπλατα.